السيد محمد حسين الطهراني
79
معاد شناسى (فارسى)
الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً . دست خالىترين و زيانبارترين افراد كسانى هستند كه تمام فعّاليّتها و كوششهاى آنها در زندگى پست دنيوى توأم با آمال و آرزوهاى شخصى به پايان ميرسد ؛ و اين مسكينان خود چنين معتقدند كه پيوسته مشغول انجام كارهاى خير هستند ؛ اينها دستشان خالى است ؛ چون براى خدا كارى نكردهاند كه به كار آيد ؛ براى مرضاى پروردگار و پيمودن راه لقاء و زيارت او و تقرّب به آستان او از خود ، و خود فروشى ، و خود بينى ، و خودنگرى ، و خود محورى ، تنازل نكردهاند ؛ گرچه اعمالشان بسيار بزرگ و در تودهء عامّهء مردم پسنديده باشد ؛ ولى چون اين اعمال از نفوس مستكبرانه و شخصيّتطلبانهء آنان سرچشمه گرفته و زائيده شده است ؛ در عالَم حقائق و ميزانِ واقعيّت و أصالت به پشيزى نمىارزد و اعتبار ندارد . كارهاى اينان گم مىشود و نابود ميگردد ؛ و بنابراين عملى ندارند تا در نامهء عمل منعكس گردد . انشاءالله تعالى در بحث ميزان خواهيم گفت : كه بعضى از مردم ميزانشان سنگين و بعضى سبك است ؛ امّا اينها ميزان ندارند ، فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً « چيزى ندارند تا در ميزان بريزند و بسنجند » . چون در واقع به خدا و رسول خدا ايراد دارند ؛ و همان غريزهء شخصيّت طلبى آنها را در تسليم نسبت به امر حقّ بازداشته و ديدهء معناى آنان را از مشاهدهء حقّ كور كرده است ؛ و لذا در لابلاى سخنان آنها